Bệnh lý mạch máu não 

85% tỷ lệ bệnh nhân ở Việt Nam bị thiếu máu não

04:10, Thứ Năm, 26-12-2013

PGS TS Nguyễn Minh Hiện, Trưởng khoa Đột quỵ, Bệnh viện 103 cho biết, số liệu thống kê của thế giới cũng như Việt Nam thì tỷ lệ bệnh nhân bị thiếu máu não chiếm từ 80 đến 85%. Trong đó, tỷ lệ tử vong trong tháng đầu của người bệnh chiếm từ 20% đến 30%.

Số bệnh nhân bị thiếu máu não đang có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa. Do vậy, nếu không điều trị sớm, nguy cơ bị đột quỵ là rất cao.

Câu 1: Thưa bác sĩ, cháu được biết bệnh thiếu máu não rất nguy hiểm. Bác sĩ có thể cho cháu biết cách phòng chống bệnh này được không ạ. Cháu cảm ơn! (Nguyễn Khánh Hà, 20 tuổi, Hà Nội)

- Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Minh Hiện, Trưởng khoa Đột quỵ Bệnh viện 103:

Xin chào độc giả VnExpress,

Não bộ của người chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng tiêu thụ ôxy và máu chiếm khoảng 20% tổng lượng cơ thể, trung bình tuần hoàn máu não khoảng 55ml trên 100 gam chất não trong một phút. Não được cung cấp bởi 2 cặp động mạch: động mạch đốt sống thân nền và động mạch cảnh trong. Sau khi 2 cặp động mạch hợp nhau thành đa giác ở đáy não chia ra các động mạch não trước, não giữa, não sau để cung cáp máu cho tổ chức não. Vì vậy, khái niệm bệnh thiếu máu não rất đa dạng. Nếu người bệnh bị đột quỵ não, sẽ gặp 2 loại: chảy máu não và thiếu não cục bộ (còn gọi là nhồi máu não hoặc nhũn não). Còn nếu lượng máu cung cấp cho não từ 30 đến 50 ml thì gọi là thiểu năng tuần hoàn não, chưa gây nên tổn thương thần kinh khu trú. Nguồn cung cấp máu giảm đi do mạch máu bị vữa xơ hoặc một số bệnh lý đốt sống cổ gây nên chèn ép động mạch đốt sống thân nền làm giảm dòng máu nuôi não. Nếu sự chèn ép ở động mạch cành trong thì sẽ gây ra giảm dòng máu cung cấp cho não trước, nếu chèn ép ở động mạch đốt sống thân nền gây ra giảm dòng máu cung cấp não sau và khu vực dưới lều tiểu não. Bệnh sẽ gây ra triệu chứng lâm sàng như đau đầu, chóng mặt, giảm trí nhớ, rói loạn giấc ngủ...

Để điều trị bệnh, bạn nên:

- Tăng cường tập luyện thể dục thể thao vừa sức và có chế độ dinh dưỡng khoa học, hạn chế mỡ động vật, tăng cường đạm thực vật, rau và hoa quả.

- Giảm lượng cholesterol máu, phòng chống xơ vữa động mạch, điều trị một số bệnh lý cột sống cổ.

- Dùng một số thuốc làm tăng cường tuần hoàn máu não như caventon, stugerol và một số thuốc được bào chế từ dược liệu như cerecaps.

- Cháu bị bệnh thiếu máu não, cháu cũng có các triệu chứng như ở bài viết trên. Cháu xin hỏi bác sĩ cách và thuốc điều trị bênh thiếu máu não. Cháu xin chân thành cảm ơn. (Phong, 33 tuổi, Quảng Ngãi)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Cháu đã được xác định là thiếu máu não vậy cách điều trị dù dùng thuốc hay không vẫn phải nhằm mục đích là cải thiện tuần hoàn não. Trong y học cổ truyền có rất nhiều các vị thuốc, bài thuốc có tác dụng dự phòng và điều trị chứng bệnh này. Các vị thuốc như hồng hoa, xuyên khung, xích thược, ngưu tất... Các bài thuốc như huyết phủ trục ứ thang, đào hồng tứ vật thang. Hiện nay, trên cơ sở kế thừa các kinh nghiệm của người xưa và bằng công nghệ hiện đại, các công ty dược có xu hướng chuyển những bài thuốc này từ dạng phải sắc nấu phức tạp thành những dạng thuốc dễ sử dụng, đảm bảo tính an toàn và dễ bảo quản. Tôi được biết có một số sản phẩm lưu hành trên thị trường thuộc dạng như vậy, chẳng hạn viên nang Cerecaps có nguồn gốc từ bài thuốc cổ phương là huyết phủ trục ứ thang có gia thêm cao bạch quả là một sản phẩm điển hình. Đây là một loại thuốc kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm của y học cổ truyền phương Đông với những nghiên cứu hiện đại công phu của các nhà y học châu Âu để đạt được tác dụng làm giãn mạch máu não, tăng cường tuần hoàn não, phòng chống tình trạng huyết ứ, tăng cường trí nhớ và chống lão hóa. Do đó, cháu có thể tìm đến sản phẩm này để sử dụng, đương nhiên những tư vấn của các thầy thuốc có chuyên khoa là hết sức cần thiết.

- Xin bác sĩ cho biết, người cao huyết áp (nhưng trong vòng kiểm soát, hiện dao động 120 - 130/70 - 80 cộng với tiểu đường type 2) có nguy cơ thiếu máu não hay đột quỵ não như thế nào. Tôi cảm ơn. (Huỳnh Văn Hòa)

- PGS, TS Nguyễn Minh Hiện:

Tăng huyết áp và đái tháo đường là những nguy cơ thường gặp của đọt quỵ não kể cả chảy máu và nhồi máu. Người đái tháo đường nên duy trì huyết áp ở mức phù hợp (dưới mức 130/80 mmHg).

- Chào Bác sỹ

Mẹ tôi năm nay 74 tuổi, có biểu hiện bị chóng mặt hoa mắt khi ngồi lên vào các buổi sáng, đã uống cerecaps được 3 tuần thì biểu hiện không còn nữa, vậy mẹ tôi có thể sử dụng tiếp cerecaps nữa hay không? xin cảm ơn bác sĩ. (Lê Hiền)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Mẹ bạn bị hoa mắt, chóng mặt, đã dùng Cerecaps có biểu hiện cải thiện rất rõ như vậy gián tiếp mẹ bạn đã lâm vào tình trạng tuần hoàn não. Bạn có thể mạnh dạn dùng cho bà Cerecpas thêm một thời gian nữa tối thiểu là 2 tháng, sau đó nghỉ 7 ngày và tiếp tục sử dụng liệu trình thứ hai. Trong quá trình sử dụng, nếu tình trạng của mẹ bạn tiêp tục được cải thiện thì có thể yên tâm còn nếu có triệu chứng bất thường thì bạn phải đưa bà đến các cơ sở y tế để khám bệnh và nhận được những tư vấn chính xác từ thầy thuốc có chuyên khoa.

- Xin cho hỏi, tôi bị các triệu chứng như đang ngồi, lúc đứng lên thì chóng mặt muốn té, hay đau đầu, đi đo điện não thì bác sĩ ghi là thiểu năng tuần hoàn não, vậy tôi nên chữa trị bằng cách nào, tôi nhân viên văn phòng, năm nay 44 tuổi (Nguyễn Thị Nhàng)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Đối với các nhân viên văn phòng, tình trạng thiểu năng tuần hoàn máu rất dễ gặp phải. Bạn bị đau đầu chóng mặt, muốn té khi thay đổi tư thế điều đó là hoàn toàn phù hợp. Lời khuyên với bạn lúc này là phải vệ sinh lao động một cách hợp lý nghĩa là không nên làm việc với máy tính trong phòng lạnh một thời gian quá dài, khi bạn thay đổi tư thế thì nên xoa ấm vùng cổ và từ từ thay đổi tư thế, tránh thay đổi đột ngột. Trong sinh hoạt hàng ngày, bạn nên trọng dụng những loại trà thuốc như trà nhân sâm, trà linh chi, trà gừng... và mạnh dạn sử dụng một số sản phẩm Đông dược có tác dụng cải thiện tuần hoàn não.

- Chào bác sĩ, em bị bệnh thiếu máo não, em xin hỏi để khắc phục tình trạng thiếu máu não nên ăn những thức ăn nào? (To Minh Chanh, 33 tuổi)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Trong dinh dưỡng học cổ truyền có rất nhiều đồ ăn thức uống có tác dụng cải thiện tuần hoàn não. Về nguyên tắc bạn nên ăn uống đủ chất cân bằng, trọng dụng các rau quả tươi trong đó nên dùng nhiều các thức ăn như não động vật, tủy sống, bạch quả, hoàng kỳ, nhân sâm, kỳ tử và các gia vị như nhục quế, đại hồi, gừng tươi... ví như, nếu bạn bị huyết áp thấp - một trong những nguyên nhân gây thiểu năng tuần hoàn não thì mỗi sáng thức dậy bạn nên uống một cốc trà gừng pha với đường hoặc mật ong hoặc một cốc trà có hãm 3 lát nhân sâm.

- Thưa bác sĩ, xin bác sĩ cho biết những biến chứng nguy hiểm thường gặp của những người bị thiếu máu não. Xin cảm ơn (Phạm Anh, 40 tuổi, Hà Nội)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Não bộ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong toàn bộ thể trọng nhưng lại tiêu thụ một lượng oxy rất lớn bởi vậy khi thiếu máu não thì hoạt động của não bộ bị rối loạn gây nhiều ảnh hưởng đến công năng của các tạng phủ. Điều đầu tiên thiếu máu não sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống và khả năng làm việc của người bệnh, nhiều tai nạn đã xảy ra khi người bệnh có cơn thiếu máu thoáng qua khi đang đi trên đường. Nhưng điều nguy hiểm nhất là thiếu máu não là nền tảng để phát sinh tình trạng đột quỵ não, bao gồm cả nhồi máu não và xuất huyết não nên khi gặp bất kỳ một triệu chứng nào của hội chứng  thiểu năng tuần hoàn não chúng ta cần phải đến các cơ sở y tế có chuyên khoa để được khám và tư vấn điều trị một cách hợp lý.

- Tôi năm nay 53 tuổi, cách đây 1 năm tôi được bác sĩ kết luận bị rối loạn tiền đình. Tôi vẫn thường xuyên uống thuốc và thấy tình trạng ổn định.

Xin Bác sĩ hướng dẫn tôi:

1. Những thuốc trên có uống lâu dài được không?

2 Tôi có nên uống thêm thuốc Cerecaps mà tôi đọc được trong 1 mục tư vấn của Bác sĩ?

3. Tôi có cần phải đi đo lưu huyết não không

4. Rối loạn tiền đình có phải là thiểu năng tuần hoàn não không?

Rất mong nhận được tư vấn của Bác sĩ.

Xin chân thành cám ơn. (Thu Hồng, 53 tuổi, Lý Thường Kiệt, Q10)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Rối loạn  tiền đình có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng về bản chất vẫn là tình trạng thiếu cung cấp máu cho trung khu tiền đình ở não bộ. Việc bác dùng các thuốc là hợp lý nhưng đó chỉ là những đơn chất có tác dụng nhất thời và cũng có những tác dụng phụ không mong muốn. Tôi khuyên bạn nên tìm đến thuốc có nguồn gốc từ thảo dược thiên nhiên như Cerecaps thì hiệu quả điều trị vẫn được duy trì và hoàn toàn yên tâm không có những tác dụng bất lợi.

- Tôi năm nay 44 tuổi, tôi hay bị đau nửa đầu trái, chụp phim có hiện tượng thoái hóa đốt sống cổ, hay bị đau vai gáy, có phải biểu hiện của bệnh thiếu máu não? xin chỉ dẫn cách điều trị? Liệu có chữa khỏi được không? Cảm ơn các bác sĩ (nguyen thị lan)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Bạn bị đau nửa đầu, đau vai gáy có thể là biểu hiện của bệnh thoái hóa cột sống cổ. Khi mắc bệnh thoái hóa cột sống cổ thì rất dễ dẫn đến hội chứng thiểu năng hệ động mạch đốt sống thân nền do hai động mạch đốt sống bị chèn ép. Cách điều trị tốt nhất với bạn lúc này là phải được khám, chụp X quang cột sống cổ, đo lưu lượng tuần hoàn não rồi từ đó mới kê toa thuốc một cách hợp lý. Trong toa thuốc, không thể thiếu các thuốc có tác dụng chống viêm, giảm đau, tăng tuần hoàn não và thực hiện các liệu pháp. Bạn có thể sử dụng Tây y học Đông y nhưng theo tôi đây là một bệnh mạn tính. Việc sử dụng các liệu pháp của Đông y là hợp lý hơn cả, trong đó không thể thiếu việc châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, sử dụng các bài thuốc các đông dược thành phẩm có tác dụng hoạt huyết, dưỡng huyết, giảm đau như sử dụng bài huyết phủ trục ứ thang. Trên thị trường đang bán nhiều sản phẩm có nguồn gốc từ bài thuốc này.

- Thưa các bác sĩ,

Em hay bị thức giấc lúc nửa đêm. Sau đó 1, 2 tiếng lại ngủ tiếp. Trước kia có thể là do học hành căng thẳng em bị mất ngủ hoàn toàn trong thởi gian dài, khoảng hơn nửa năm. Theo bác sĩ thì đấy có phải là do thiếu máu não không ạ? (Hong Anh, 30 tuổi, Thinh Quang, Hà Nội)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Mất ngủ có rất nhiều nguyên nhân đặc biệt là trong thời buổi hiện nay khi cuộc sống rất căng thẳng và nhiều stress. Bạn mới 30 tuổi tôi nghĩ rằng bạn chưa bị thiểu năng tuần hoàn não. Bạn nên xem xét lại toàn bộ cách thức sinh hoạt, ăn uống, công việc để điều chỉnh cho phù hợp. Trước mắt bạn nên dành thời gian để thư giãn và nghỉ ngơi đầy đủ, gạt bỏ những ưu phiền trong trí não. Nếu tình trạng không được cải thiện, bạn nên đi khám để xác định, chẩn đoán cho chính xác khi đó mới nên dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không được sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng một cách tùy tiện.

- Xin bác sỹ cho biết cách nhận biết người bị đột quỵ và cách sơ cứu ban đầu như thế nào? (Nguyen Minh Hang, Long Bien, Ha Noi)

- PGS, TS Nguyễn Minh Hiện:

Triệu chứng báo trước của đột quỵ như sau:

- Thấy choáng váng, đau đầu, chóng mặt

- Tự nhiên bị mờ hoặc mù đột ngột một hoặc cả 2 mắt.

- Nói ngọng, nói khó

- Méo miệng

- Tê, yếu một chân, một tay hoặc một nửa người

Cách sơ cứu ban đầu:

- Không được đánh, cạo gió và cho uống bất cứ loại thuốc nào

- Cho bệnh nhân nằm cao đầu, quay mặt về một bên để tránh chất nôn trào ngược

- Nếu ngừng thở hoặc ngừng tim thì phải ép tim ngoài lồng ngực và hô hấp nhân tạo.

- Nhanh chóng gọi cấp cứu để đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất.

 Thưa Bác Sỹ

Tôi bị thiểu năng tuần hoàn não được vài năm nay rồi, thường hay uống thuốc theo đơn bác sĩ. Tuy nhiên, thời gian gần đây, bệnh của tôi nặng hơn, thường xuyên chóng mặt, đau đầu mỗi khi thay đổi tư thế nằm. vậy Bác sỹ cho tôi hỏi bệnh tôi có nguy cơ bị nhủn não không? Dùng thuốc lâu dài liệu có gây ra tác dụng phụ, hại tới sức khỏe không? Xin cảm ơn (Đào Thị Hồng Lam, 39 tuổi, Đà Nẵng)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Tôi nghĩ về chẩn đoán bệnh của bạn đã quá rõ, phác đồ điều trị thì cũng đã hợp lý. Tuy nhiên, không phải bệnh nhân nào cũng có đáp ứng tốt đối với những phác đồ điều trị sẵn có. Bạn nên chú ý ngoài việc dùng thuốc cần phải giữ cho mình một đời sống tinh thần thư giãn, tránh lo lắng thái quá, ăn uống đủ chất, tích cực tập luyện thể dục thể thao, yoga, dưỡng sinh, thái cực quyền... và nếu có điều kiện bạn nên sử dụng các sản phẩm Đông dược có công dụng hoạt huyết, bổ huyết nhằm tăng cường tuần hoàn não một cách tốt nhất. Có rất nhiều sản phẩm khác nhau nhưng chung quy lại vẫn là trọng dụng cao bạch quả làm nền tảng. Tuy nhiên, việc sử dụng cao bạch quả phối hợp với một bài thuốc cổ phương như huyết phủ trụ ứ thang thì còn rất ít.

- Xin bác sĩ cho biết:

1. Phải làm xét nghiệm gì để biết mình có bị thiếu máu não hay không?

2. Phải điều trị hay phải dùng những loại thuốc nào để cải thiện và chữa khỏi được bệnh này?

3. Môn thể thao nào phù hợp với bệnh này?

4. Chế độ dinh dưỡng để cải thiện tình trạng này. (Nguyễn Thị Dung, 33 tuổi, Tả Thanh Oai, Thanh Trì, Hà nội)

Tôi xin cảm ơn.

- PGS, TS Nguyễn Minh Hiện:

Bạn nên đến các bệnh viện để các bác sĩ chuyên khoa thần kinh khám và cho các xét nghiệm cần thiết. Ngoài ra, bạn có thể sử dụng các loại thuốc tăng tuần hoàn máu não Tây y và kết hợp với các thuốc Đông y để điều trị. Do bệnh tăng dần theo lứa tuổi, nên bạn phải dùng thuốc để cải thiện tình trạng bệnh. Tùy tình trạng sức khỏe và điều kiện, bạn có thể đi bộ tập thể dục, chơi một số môn thể thao nhẹ nhàng. Về chế độ dinh dưỡng, bạn nên giảm mỡ động vật, tăng cường đạm thực vật, rau và hoa quả tươi.

- Thưa bác sĩ : Vợ tôi đang sử dụng thuốc tăng huyết áp, nay xét nghiệm bác sĩ xác định thêm bệnh thiếu máu não. Xin hỏi bác sĩ có thể cho vợ tôi uống thuốc Cerecaps được không và uống cùng thuốc hạ huyết áp được không? cảm ơn Bác sĩ. (tran van thanh, vinh , nghệ an)

- Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn:

Tăng huyết áp là một trong những nguyên nhân quan trọng gây nên tình trạng thiểu năng tuần hoàn não và ngược lại. Trong y học cổ truyền cao huyết áp thuộc chứng huyễn vựng do đàm  thấp, huyết ứ... gây nên. Do đó, việc dùng các thuốc hoạt huyết dưỡng não, làm giãn mạch máu, tăng lưu lượng tuần hoàn não như Cerecpas là hoàn toàn hợp lý. Hơn nữa, trong thành phần của sản phẩm này có xuyên khung, xích thược, hồng hoa, ngưu tất là những vị thuốc làm giãn mạch máu não rất tốt, đồng thời còn có khả năng , làm hạ huyết áp, giảm mỡ máu vì thế bạn có thể sử dụng đồng thời thuốc hạ áp tân dược với Cerecpas. Tôi chỉ lưu ý một điều là hai thứ thuốc phải dùng cách xa nhau ít nhất một giờ.

- Tôi bị huyết áp thấp 90/60. Như vậy nguy cơ thiếu máu não có cao không? (Nguyễn Thị Hoàng Yến, P502 - D8, Thành Công)

- PGS, TS Nguyễn Minh Hiện:

Huyết áp thấp, dưới 90/60 mmHg làm ảnh hưởng tới dòng máu nuôi não, có thể gây ra thiếu máu não. Như vậy, bạn nên nâng huyết áp, tập luyện thể dục thể thao, có chế độ dinh dưỡng hợp lý. Bạn nên duy trì huyết áp ở mức sinh lý bình thường 110/70 mmHg.

- Chào bác sĩ! Cho cháu hỏi, tỷ lệ bệnh nhân bị thiếu máu não, biến chứng và tử vong ở Việt Nam hiện nay là bao nhiêu? Ở lứa tuổi nào? Nguyên nhân, cách phòng tránh và lời khuyên của bác sĩ như thế nào. Xin cảm ơn! (Kim Chi, 30 tuổi, Hà Nội)

PGS, TS Nguyễn Minh Hiện:

Theo các thống kế trên thế giới cũng như ở Việt Nam, tỷ lệ bệnh nhân bị thiếu máu não chiếm từ 80 đến 85%, chảy máu não từ 10 đến 15%. Tỷ lệ tử vong trong tháng đầu từ 20 đến 30%, trong đó, tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân điều trị nội trú bệnh viện từ 10 đến 15%. Đột quỵ não gặp ở tất cả các lứa tuổi nhưng chảy máu não hay gặp ở lứa tuổi từ 50 đến 60 tuổi, nhồi máu não gặp nhiều ở lứa tuổi trên 60.

Nguyên nhân của chảy máu não là do vỡ phình mạch, dị dạng động tĩnh mạch. Nguyên nhân của nhồi máu não là do vữa xơ động mạch, rối loạn lipit máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng axit uric máu, nghiệm rượu, nghiện thuốc lá...

Cách phòng tránh:

- Nên điều trị dự phòng các yếu tố nguy cơ nêu trên

- Thường xuyên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị các bệnh có liên quan, là yếu tố dẫn đến nguy cơ đột quỵ não.

- Nếu phát hiện các triệu chứng báo hiệu đột quỵ não như nói khó, nói ngọng, méo miệng, tê yếu chân tay, đau đầu, chóng mặt, nên đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu và điều trị.

Ban biên tập đã nhận được rất nhiều câu hỏi quan tâm của độc giả gửi về, tuy nhiên do thời gian của buổi tư vấn có hạn nên độc giả quan tâm có thể liên hệ hotline: (04) 36686111 hoặc 1900 6043



Videos

Hỗ trợ trực tuyến

Miền Bắc

043.668.6111

yahoo

Miền Nam

083.868.2186

vinastar01

Hỏi và đáp Gửi câu hỏi

Thưa bác sĩ, tôi năm nay 38 tuổi tôi bị huyết áp thấp khoảng 4 năm trở...

Chào bạn, Huyết áp thấp là một bệnh lý thường gặp, xuất hiện...

Em năm nay 25 tuổi. Em bị mất ngủ khoảng gần tháng nay,đêm nằm trằn trọc...

Chào bạn, 90% người mất ngủ kinh niên( mất ngủ trong thời gian dài) là...

Chị bị mất ngủ trắng đêm đã 7 tháng nay. Cháu có đi khám bác sĩ bão là...

Chào bạn, giấc ngủ rất quan trọng đối với cơ thể nhưng bạn hay bị...

Xem thêm